شوک تعرفههای 25 درصدی ترامپ به مناسبات تجاری ایران با چین، ترکیه و امارات به روایت فرشچیان | منتظر رشد «بازارهای سیاه» باشیم
به گزارش اقتصادنیوز، در دور جدید تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا علاوه بر اعمال تحریم علیه ۲ فرد و ۱۵ نهاد فعال در بخش نفت ایران، اقدام به وضع تعرفه ۲۵ درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران کرد، اقدامی که میتواند تاثیر بسیاری بر مناسبات تجاری ایران داشته باشد و هزینههای تجاری ایران را افزایش دهد.
در این خصوص، احمدرضا فرشچیان، رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با اقتصادنیوز، به این نکته اشاره میکند که در صورت اجرایی شدن تحریمهای جدید بیشترین مشکل ما با مسیرهای ترانزیتی خواهد بود، در اصل کشورهایی که به عنوان واسط برای مبادله کالای صادراتی ما عمل میکنند با مشکل مواجه خواهند شد.
اقتصادنیوز: استاد حقوق بینالملل انرژی دانشگاه تهران درباره تحریمهای جدید علیه ۲ فرد و ۱۵ نهاد که در فعالیتهای مرتبط با بخش نفت ایران و کشتیهای مرتبط با ایران دخیل هستند، میگوید: این وضعیت، نه تنها بار مالی مضاعفی را بر دوش ما میگذارد، بلکه به طور کلی کارایی و بهرهوری ما را نیز کاهش میدهد.
مشروح گفتگوی احمدرضا فرشچیان، رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران را با «اقتصادنیوز» در ادامه بخوانید.
***
*جناب فرشچیان، روز جمعه آمریکا اقدام به وضع تعرفههای ۲۵ درصدی علیه کشورهایی کرد که با ایران تجارت میکنند. با توجه به شرایط اقتصادی کنونی، این اقدام چه تأثیری میتواند بر مبادلات تجاری کشور داشته باشد و چه آسیبی به روابط تجاری ایران با کشورهای مختلف میزند؟ این تعرفهها چه میزان محدودیت در صادرات کالاهای ایرانی به بازارهای هدف ایجاد خواهد کرد؟
در حال حاضر موضوع وضع تعرفه ۲۵ درصدی در حد یک گزاره خام مطرح شده و هنوز جزئیات آن نامعلوم است و ما نمیدانیم تعرفه وضع شده دقیقا روی چه گروههای کالایی اعمال خواهد شد؛ برای مثال، آیا مواد غذایی، مواد کانی (معدنی) و یا کالاهای ساختهشده را تحت تأثیر قرار میدهد؟ هنوز هیچکدام از این موارد تعیین نشده است.
از سوی دیگر، این ابهام وجود دارد که آیا این تعرفهها صرفا شامل ورود کالاها به خاک ایالات متحده میشود، یا بر کالاهایی که از مبدا ایران به مقاصد اصلی از طریق کشورهای همسایه ترانزیت میشوند نیز اعمال خواهد شد؟ واقعیت این است که به جز کشور عراق که تا حدی مصرفکننده مستقیم کالاهای ایرانی محسوب میشود، سایر شرکای اصلی ایران نظیر ترکیه، امارات و افغانستان، بیشتر در نقش کشورهایی با مناسبات تجاری ترانزیتی ظاهر میشوند.
از سوی دیگر، بسیاری از کالاهای ایرانی از این کشورها عبور کرده و به مقاصد نهایی خود میرسند، بنابراین این تعرفهها میتوانند تأثیر مستقیم و غیرمستقیم بر روند ترانزیت و تجارت ایران با این کشورها داشته باشند. این نکته را نیز باید در نظر گرفت که این کشورها علاوه بر روابط تجاری با ایران، طرفهای مهم تجاری ایالات متحده نیز محسوب میشوند. این امر میتواند بر تصمیمگیریهای آنها در کاهش مناسبات تجاری با ایران تأثیر مستقیم بگذارد، زیرا فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا ممکن است آنها را مجبور به محدود کردن خرید و ترانزیت کالاهای ایرانی کند.
بهرحال این کشورها خودشان مصرفکننده نهایی نیستند. استنباط بنده این است که اظهارنظر دقیق در مورد تأثیرات این تعرفهها، مستلزم ابلاغ دستورالعملها و آییننامههای مشخص است تا بتوان به طور دقیقتر در مورد کموکیف تأثیرگذاری آنها سخن گفت.
*پیشبینی شما از اعمال تعرفههای جدید چیست؟ این تعرفهها بیشتر شامل حال کدام کشورها خواهد شد و ما چقدر از این ناحیه آسیبپذیر هستیم؟
در حال حاضر مباحثی که در رسانهها و صداوسیما مطرح میشود، تا حدودی بسته و نامفهوم است. اما اگر واقعا ملاک این باشد که کشورهای طرف تجاری مشمول تعرفه ۲۵ درصدی شوند، کشورهایی نظیر چین در خاور دور و همچنین عراق که دریافتکنندگان اصلی کالاهای ما هستند، تأثیر زیادی خواهند پذیرفت. با این حال، تأکید میکنم که به دلیل مشخص نبودن ضوابط، نمیتوان با قطعیت برآورد کرد که میزان این تأثیر چقدر خواهد بود.
*آیا این اقدام بر هزینههای تجاری بازرگانان ما نیز تأثیرگذار خواهد بود؟
در صورت اجرا، شک نکنید که تأثیرگذار است. طرف مقابل هزینه ۲۵ درصدی را تقبل نمیکند، بلکه آن را به صادرکننده ایرانی تحمیل میکند. صادرکننده نیز نمیتواند قیمت فروش خود را در بازار جهانی بالا ببرد، چرا که قیمتها رقابتی است؛ بنابراین ناچار است برای حفظ رقابت با سایر کشورها، این هزینه را بر قیمت تامین (خرید) تحمیل کند و ما با چالش جدی درگیر خواهیم شد.
*در صحبتهایتان به تأثیر این موضوع بر «قیمت تأمین» اشاره کردید، منظور دقیق این عبارت چیست؟
«قیمت تأمین» به این معناست که خریدار خارجی تمایل دارد کالا را از ایران خریداری کند. اما در این شرایط، خریدار به ما اعلام میکند که با توجه به اعمال تعرفه ۲۵ درصدی، کالاهای ایرانی قادر به رقابت با محصولات مشابه نخواهند بود. بنابراین، از ما میخواهد که قیمت خود را ۲۵ درصد کاهش دهیم تا شرایط رقابتپذیری فراهم شود.
*تحریمهای جدید چقدر زمینه ساز غیرشفاف شدن و غیررسمی شدن تجارت ایران است؟
بدون شک، همینطور است. این مسئله میتواند به یک تهدید جدی برای اقتصاد کشور تبدیل شود، چرا که برای فرار از تعرفه ۲۵ درصدی، ممکن است بخش قابلتوجهی از تجارت به سمت مسیرهای غیرشفاف و غیررسمی سوق داده شود. این امر نه تنها موجب کاهش نظارت بر فرآیندهای تجاری خواهد شد، بلکه ممکن است زمینهساز رشد بازارهای سیاه و قاچاق کالا شود، که تبعات منفی زیادی برای اقتصاد کشور خواهد داشت. علاوه بر این، این روند میتواند اعتبار تجاری ایران را در سطح بینالمللی تحت تأثیر قرار دهد و روابط اقتصادی با شرکای خارجی را دچار آسیب کند.
ارسال نظر